केही महिना अघिसम्म कुर्सी, पद र शक्तिका लागि पुराना दलका नेता तथा कार्यकर्ताहरूबीच झगडा, विवाद र कुटाकुटका दृश्यहरू बारम्बार देख्न पाइन्थ्यो। त्यस्ता घटनालाई लिएर नयाँ पुस्ता र वैकल्पिक राजनीतिको पक्षमा रहेका धेरै मानिसहरूले पुराना दलहरूको आलोचना पनि गर्थे।
तर समय फेरिएको छ। अहिले देशका विभिन्न स्थानमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) भित्र पनि त्यही प्रकारका विवाद, झगडा र कुटाकुटका घटनाहरू देखिन थालेका छन्। पछिल्ला केही दिनयता पर्सा, सुनसरी र बारा जिल्लामा सार्वजनिक भएका घटनाहरूले यही प्रश्न उठाएको छ—के रास्वपा पनि विस्तारै पुराना दलकै बाटोमा हिँड्न थालेको हो?
पर्सा अधिवेशनअघि कुटाकुट
रास्वपाको पर्सा जिल्ला अधिवेशन सुरु हुनुअघि प्रतिनिधि छनोटको विषयलाई लिएर विवाद चर्किएको थियो।
आइतबार हुने जिल्ला अधिवेशनको तयारीस्वरूप वीरगन्ज–९ स्थित जिल्ला प्रशासन कार्यालय नजिक रहेको गेटवे होटलमा शनिबार निर्वाचन प्रक्रिया चलिरहेका बेला दुई पक्षबीच विवाद भएको थियो। जिल्ला अधिवेशनका लागि प्रतिनिधि छनोटको विषयमा असन्तुष्टि जनाउँदै एक पक्षले अधिवेशन स्थगित गर्न माग गरेको थियो।
त्यसक्रममा विवाद चर्किँदै जाँदा कार्यकर्ताबीच हात हालाहाल र कुटाकुटको अवस्था सिर्जना भएको थियो। घटनामा महादेवप्रसाद कुर्मी, गौतम श्रेष्ठसहित तीन जना घाइते भएका छन्।
होटलभित्र सुरु भएको विवाद बाहिर सडकसम्म पुगेको थियो। कार्यकर्ताबीच हात हालाहालदेखि हेलमेट हानाहानसम्मको अवस्था देखिएको थियो।
सुनसरीमा पनि उस्तै विवाद
पर्साको घटना सेलाउन नपाउँदै सुनसरीमा पनि यस्तै विवाद भएको छ।
सुनसरीको लौकही सिटी हलमा आयोजित प्रथम जिल्ला अधिवेशनका क्रममा प्रतिनिधित्वको विषयलाई लिएर असन्तुष्टि बढेको थियो। अधिवेशनमा प्रतिनिधिबाट हटाइएको भन्दै केही युवाहरू धर्नामा बसेका थिए।
तर धर्नामा रहेका ती युवाहरूलाई हटाएर निर्वाचन प्रक्रिया अगाडि बढाउन खोजिएपछि दुई पक्षबीच विवाद भएको बताइएको छ। घटनापछि त्यहाँ पनि पार्टीभित्रको आन्तरिक असन्तुष्टि सतहमा आएको देखिएको छ।
बारामा पनि देखिएको थियो तनाव
केही हप्ता अगाडि बारा जिल्लाको कलैयामा पनि रास्वपाका नेता तथा कार्यकर्ताबीच विवाद भएको थियो।
रास्वपाका पुराना जिल्ला सभापति पक्ष र त्यहाँबाट निर्वाचित सांसद निकट कार्यकर्ताबीच झन्डै हातहालाहालको अवस्था सिर्जना भएको थियो। स्थिति तनावपूर्ण बनेपछि प्रहरीले स्कटिङ गरेर चारै जना सांसदलाई सुरक्षित स्थानतर्फ लगेको थियो।
किन अचम्मित छन् धेरै समर्थक?
एकपछि अर्को स्थानमा यसरी विवाद र झडपका घटनाहरू सार्वजनिक भइरहँदा विपक्षी दलका समर्थकहरू खुसी देखिन्छन् भने रास्वपाका धेरै समर्थकहरू निराश र अचम्मित देखिएका छन्।
किनकि रास्वपाको राजनीतिक इतिहास निकै छोटो छ। यो दल परम्परागत राजनीतिक दलहरूजस्तो दशकौँ लामो संघर्षबाट आएको पार्टी होइन। वैकल्पिक राजनीतिको आशा, नयाँ पुस्ताको समर्थन र स्थापित दलहरूप्रतिको असन्तुष्टिको जगमा यो पार्टीले छोटो समयमै ठूलो राजनीतिक सफलता हासिल गरेको थियो।
त्यसैले हिजो कांग्रेस, एमाले वा माओवादीभित्र यस्ता घटना हुँदा आलोचना गर्नेहरू अहिले रास्वपाभित्र पनि त्यस्तै दृश्य देखिन थालेपछि प्रश्न उठाइरहेका छन्।
समस्या पार्टीको नाममा कि पात्रहरूमा?
हाम्रो विचारमा यसमा अचम्म मान्नुपर्ने धेरै कुरा छैन। किनकि ठूलो राजनीतिक संगठन बनिसकेपछि आन्तरिक प्रतिस्पर्धा, पदको दौड र शक्ति संघर्ष देखिनु नेपाली राजनीतिमा नयाँ कुरा होइन।
रास्वपा नयाँ पार्टी हुन सक्छ, तर त्यसभित्र रहेका धेरै नेता तथा कार्यकर्ताहरू भने नेपाली राजनीतिका लागि नयाँ छैनन्। उनीहरूमध्ये धेरैजना हिजो कांग्रेस, एमाले वा माओवादीजस्ता दलभित्र बसेर वर्षौं राजनीति गरेका व्यक्तिहरू हुन्। त्यहाँ अवसर नपाएका वा भविष्य नदेखेका कतिपय व्यक्तिहरू अहिले रास्वपामा आएर आफूलाई नयाँ राजनीतिको प्रतिनिधि भन्दै प्रस्तुत गरिरहेका छन्।
यही कारणले उनीहरूले पुरानै शैलीको राजनीति, गुटबन्दी, पदका लागि संघर्ष र शक्ति केन्द्रित व्यवहारलाई निरन्तरता दिइरहेका छन् भन्ने आरोप र आलोचना पनि सुनिन थालेको छ।
कतिपय समर्थकहरूको बुझाइमा यस्ता व्यक्तिहरूको मुख्य चासो देश निर्माणभन्दा पनि सत्ता र शक्तिको नजिक रहनु हो। उनीहरू जुन दल शक्तिमा हुन्छ, त्यही दलसँग आफूलाई जोडेर अगाडि बढ्न खोज्ने प्रवृत्तिका रूपमा चित्रित गरिन्छन्।
नेतृत्वले समयमै ध्यान दिनुपर्छ
आज कांग्रेस, एमाले र माओवादीभित्र देखिने धेरै समस्याहरू पनि यस्तै आन्तरिक गुटबन्दी, अवसरवाद र संगठनात्मक कमजोरीका कारण सिर्जना भएको तर्क गर्नेहरू कम छैनन्।
यदि रास्वपा नेतृत्वले समयमै यस्ता प्रवृत्तिलाई व्यवस्थापन गर्न सकेन भने भविष्यमा पार्टीले पनि उस्तै चुनौती भोग्नुपर्ने जोखिम देखिन्छ।
त्यसैले पार्टी नेतृत्वले अवसरवादी प्रवृत्ति नियन्त्रण गर्ने प्रभावकारी प्रणाली विकास गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ। साथै कार्यकर्ता र समर्थकहरूले पनि अन्धसमर्थनभन्दा माथि उठेर गलत कामको खुलेर खबरदारी गर्न सिक्नुपर्ने देखिन्छ।
किनकि हिजो पुराना दलहरूलाई कमजोर बनाउने केही प्रवृत्तिहरू आज नयाँ दलभित्र पनि प्रवेश गरिसकेका छन् भन्ने आलोचना सुनिन थालेको छ। यदि यस्ता प्रवृत्तिलाई समयमै रोक्न सकिएन भने वैकल्पिक राजनीतिको दाबी गर्ने दल पनि भविष्यमा पुरानै समस्याको शिकार बन्न सक्छ।
