जापान भूकम्प अपडेट: १३ जनाको मृत्यु, ठूलो क्षति
जापानको दक्षिणपश्चिमी टापु क्युसुको कुमामोतो प्रिफेक्चरमा मंगलबार गएको शक्तिशाली भूकम्पले ठूलो जनधनको क्षति पुर्याएको छ। प्रारम्भिक विवरणअनुसार कम्तीमा १३ जनाको मृत्यु भएको छ भने दर्जनौं घाइते, बेपत्ता तथा भवनका भग्नावशेषमा फसेका मानिसहरूको उद्धार कार्य रातभर जारी रहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
भूकम्प स्थानीय समयअनुसार अपराह्न ४:३० बजे आएको थियो। सुरुमा यसको तीव्रता ७.१ मापन गरिए पनि अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण (USGS) ले पछि संशोधित गर्दै ६.८ म्याग्निच्युड रहेको जनाएको छ। कम्पनपछि समुद्री छालको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै सुनामीसम्बन्धी चेतावनी जारी गरिएको थियो, तर थप मूल्यांकनपछि केही समयमै फिर्ता लिइयो।
भूकम्पको केन्द्र कुमामोतो सहरबाट करिब ४८ किलोमिटर दक्षिणपश्चिमतर्फ पर्ने तटीय सहर उतो आसपास रहेको बताइएको छ। कुमामोतो जापानका चार मुख्य टापुमध्ये एक क्युसुमा अवस्थित प्रमुख क्षेत्र हो।
भवन ढले, आगलागी र यातायात अवरुद्ध
भूकम्पले कुमामोतोका विभिन्न स्थानमा भवन भत्किएका छन् भने सडक, पुल तथा अन्य पूर्वाधारमा क्षति पुगेको छ। कुमामोतो सहरमा आगलागीका घटनासमेत भएका छन्। हजारौं घरमा विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध भएको स्थानीय प्रशासनले जनाएको छ।
कासिमा टाउनस्थित एइअन मलको दोस्रो तला भत्किँदा त्यहाँ रहेका मानिसहरू फसेका थिए। प्रारम्भिक जानकारीअनुसार ग्यास चुहावटपछि भएको विस्फोटका कारण संरचना थप कमजोर बनेको आशंका गरिएको छ। घाइतेहरूलाई उद्धार गरी अस्पताल लगिएको भए पनि केही व्यक्तिको अवस्था अझै अज्ञात रहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
यातायात सेवामा पनि ठूलो असर परेको छ। क्युसु क्षेत्रमा सञ्चालन हुने शिन्कान्सेन बुलेट ट्रेन तथा स्थानीय रेल सेवा सुरक्षाका लागि रोकिएको छ। आसो कुमामोतो विमानस्थलको धावनमार्ग पनि बन्द गरिएको छ, जसका कारण हवाई सेवा प्रभावित भएको छ।
उद्योग र ऐतिहासिक सम्पदामा पनि असर
यात्सुशिरोस्थित निप्पोन पेपर इन्डस्ट्रिजको कारखानामा अग्लो चिम्नी ढलेको छ भने भवनमा क्षति पुगेको छ। केही कामदार भग्नावशेषमा फसेका थिए। उद्धार टोलीले उनीहरूको खोजी जारी राखेको जनाएको छ।
टोयोटा, होन्डा र अन्य औद्योगिक प्रतिष्ठानहरूले सुरक्षालाई प्राथमिकता दिँदै क्युसुका केही उत्पादन केन्द्र अस्थायी रूपमा बन्द गरेका छन्। ढुवानी सेवासमेत प्रभावित बनेको छ।
सन् २०१६ को विनाशकारी भूकम्पबाट क्षतिग्रस्त भई अझै पुनर्निर्माण भइरहेको ऐतिहासिक कुमामोतो दरबारमा पनि यसपटक पुनः क्षति पुगेको प्रारम्भिक विवरणमा उल्लेख छ।
निरन्तर पराकम्पको चेतावनी
मुख्य भूकम्पपछि मध्यराततिर ४.१ म्याग्निच्युडको पराकम्प महसुस गरिएको थियो। जापानी मौसम विज्ञान निकायले आगामी केही दिनसम्म थप शक्तिशाली पराकम्प आउन सक्ने भएकाले सतर्क रहन स्थानीय बासिन्दालाई आग्रह गरेको छ।
सरकारले कुमामोतो र छिमेकी नागासाकीसहितका प्रभावित क्षेत्रमा ठूलो संख्यामा बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा जान सल्लाह दिएको छ। उद्धार टोली, अग्निनियन्त्रक, प्रहरी तथा आत्मरक्षा बल प्रभावित क्षेत्रमा परिचालित छन्।
आणविक केन्द्र सुरक्षित रहेको पुष्टि
कुमामोतो नजिकका आणविक ऊर्जा केन्द्रहरूको अवस्था पनि तत्काल परीक्षण गरिएको छ। जापानको आणविक नियमन प्राधिकरणका अनुसार आसपास रहेका तीनवटै आणविक ऊर्जा केन्द्रमा कुनै असामान्यता फेला परेको छैन। छिमेकी कागोसिमा प्रिफेक्चरस्थित सेन्दाइ आणविक विद्युत् केन्द्र पनि सुरक्षित रहेको जनाइएको छ।
प्रधानमन्त्री सानाए ताकाइचीले सडक, पुल, भवन, विद्युत् आपूर्ति र आगलागीसँग सम्बन्धित क्षतिको विस्तृत विवरण संकलन भइरहेको बताउँदै उद्धार तथा राहत कार्यलाई सरकारले उच्च प्राथमिकतामा राखेको जानकारी दिएकी छन्।
जापान प्रशान्त महासागरको ‘रिङ अफ फायर’ क्षेत्रमा पर्ने भएकाले विश्वकै बढी भूकम्प आउने मुलुकमध्ये एक मानिन्छ। त्यसैले त्यहाँका भवन निर्माण मापदण्ड कडा भए पनि शक्तिशाली भूकम्पले जनजीवन र पूर्वाधारमा गम्भीर असर पार्ने जोखिम भने कायम रहन्छ।
