भारतमा व्यंग्यात्मक राजनीतिक अभियानका रूपमा सुरु भएको कक्रोच जनता पार्टी फेरि चर्चामा आएको छ। लगातार सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्ध, खाता हटाउने र ह्याकिङ दाबीबीच अभियानका संस्थापक अभिजीत दिपकेले आफ्नो इन्स्टाग्राम खाता पुनः फिर्ता भएको घोषणा गरेका छन्। पछिल्ला दिनहरूमा अनलाइन राजनीतिक व्यंग्यबाट सुरु भएको यो अभियान अहिले भारतमा डिजिटल सेन्सरशिप र राजनीतिक आलोचनासम्बन्धी बहसको केन्द्रमा पुगिरहेको छ।
शनिबार एक्समा पोस्ट गर्दै दिपकेले “हामी इन्स्टाग्राममा फर्किएका छौं, खाता पुनः प्राप्त गरेका छौं” लेखेका थिए। त्यससँगै उनले डिजिटल माध्यम नियन्त्रण गरेर आन्दोलन रोक्न नसकिने दाबी पनि गरेका छन्।
उनले अर्को पोस्टमा “खाता ह्याक हुन सक्छन्, प्रतिबन्धित हुन सक्छन्, तर आन्दोलन ह्याक हुँदैन” भन्दै अभियान पुनर्गठन भइरहेको र अझ ठूलो रूपमा फर्किने तयारीमा रहेको बताएका छन्।
नीट विवादपछि अभियान तीव्र रूपमा फैलियो
पछिल्ला दिनहरूमा कक्रोच जनता पार्टी भारतीय सामाजिक सञ्जालमा तीव्र रूपमा भाइरल बनेको थियो। सरकारमाथिको आलोचना, व्यंग्यात्मक राजनीतिक सामग्री र युवाहरूको असन्तुष्टि जोडिएका पोस्टहरूले अभियानलाई व्यापक पहुँच दिलाएको देखिएको थियो।
विशेषगरी नीट प्रवेश परीक्षा प्रश्नपत्र चुहावट विवादपछि धेरै युवाहरू अभियानतर्फ आकर्षित भएको चर्चा भइरहेको छ। दिपकेका अनुसार वेबसाइट हटाइनुअघि मात्रै करिब १० लाख मानिस सदस्य बनेका थिए। उनले शिक्षा मन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानको राजीनामा माग गर्दै सुरु गरिएको अनलाइन निवेदनमा ६ लाखभन्दा बढी समर्थन आएको दाबी पनि गरेका छन्।
खाता रोक, हटाउने र ह्याकिङ दाबी
यसअघि कक्रोच जनता पार्टीको एक्स खाता भारतभित्र रोक लगाइएको थियो। त्यसपछि नयाँ खाता सञ्चालनमा ल्याइएको थियो। केही समयपछि दिपकेले आफ्नो व्यक्तिगत इन्स्टाग्राम खाता समेत ह्याक भएको बताएका थिए। अभियानसँग जोडिएका वैकल्पिक खाताहरू पनि केही समयका लागि हटाइएको दाबी गरिएको थियो।
इन्स्टाग्राम खाता पुनः सक्रिय भएपछि अभियान समर्थकहरूबीच फेरि उत्साह देखिएको छ। कक्रोच जनता पार्टीले लगातार “कक्रोच कहिल्यै मर्दैन” भन्ने नारा प्रयोग गर्दै आएको छ, जसलाई समर्थकहरूले प्रतिरोध र डिजिटल दमनविरुद्धको प्रतीकका रूपमा व्याख्या गरिरहेका छन्।
सुरुमा अनलाइन व्यंग्य जस्तो देखिएको यो अभियान अहिले भारतमा डिजिटल सेन्सरशिप, राजनीतिक आलोचना र सामाजिक सञ्जाल नियन्त्रणसम्बन्धी बहसको एउटा ठूलो उदाहरणका रूपमा हेरिन थालेको छ।