श्रम शोषणविरुद्ध सडकमा उत्रिए प्रशिक्षार्थी चिकित्सक
बिरामीको उपचार र आफ्नो चिकित्सा प्रशिक्षण सँगसँगै अघि बढाइरहेका युवा चिकित्सकहरूले अस्पतालभित्रको अत्यधिक कार्यबोझ र श्रम शोषणविरुद्ध आवाज उठाएका छन्। विभिन्न अस्पतालमा कार्यरत इन्टर्न, मेडिकल अधिकृत तथा आवासीय चिकित्सकले शनिबार काठमाडौंको माइतीघरमा प्रदर्शन गर्दै सुरक्षित र कानुनसम्मत कार्यसमय सुनिश्चित गर्न माग गरे।
‘युवा तथा प्रशिक्षार्थी चिकित्सकको श्रम शोषण विरुद्धको सङ्घर्ष समिति’ गठन गरी आन्दोलनमा उत्रिएका उनीहरूले लामो समयसम्म निरन्तर ड्युटी गर्नुपरेको, नियमित बिदा नपाएको र अतिरिक्त कामको पारिश्रमिकसमेत उपलब्ध नगराइएको गुनासो गरेका छन्।
प्रदर्शनकारी चिकित्सकका अनुसार प्रशिक्षार्थी चिकित्सक—इन्टर्न तथा आवासीय चिकित्सक—को ड्युटी समय श्रम ऐन, २०७४ अनुसार व्यवस्थित हुनुपर्छ। उनीहरूले दैनिक ड्युटी अधिकतम १२ घण्टा र सातामा ७२ घण्टाभन्दा बढी हुन नहुने तथा हरेक सातामा कम्तीमा एक दिन अनिवार्य बिदा दिनुपर्ने माग अघि सारेका छन्।
त्यस्तै, सातामा ४८ घण्टाभन्दा बढी काममा लगाइए श्रम ऐनअनुसार अतिरिक्त समयको भत्ता उपलब्ध गराउनुपर्ने उनीहरूको माग छ। चिकित्सकीय प्रशिक्षणका नाममा लामो समयसम्म काम गराउने तर त्यसबापत उचित पारिश्रमिक र विश्राम नदिने प्रवृत्ति अन्त्य हुनुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ।
आवासीय चिकित्सकको तलबसम्बन्धी विगतका सहमति कार्यान्वयन नभएको विषय पनि प्रदर्शनमा उठाइएको छ। सरकारले बजेट वक्तव्यमार्फत वृद्धि गरेको तलब तथा पूर्वसहमति अनुरूप आवासीय चिकित्सकलाई अधिकृत आठौँ तहसरहको बढेको तलब उपलब्ध गराउन उनीहरूले माग गरेका छन्।
चिकित्सा शिक्षासँग जोडिएको अर्को प्रावधानप्रति पनि उनीहरूले असहमति जनाएका छन्। एमबीबीएस र बीडीएस अध्ययन पूरा गरेपछि एमडी, एमएस वा एमडीएस तहमा भर्ना हुन आवश्यक पर्ने एक वर्षको अनिवार्य कार्यअनुभवको व्यवस्था खारेज गर्नुपर्ने उनीहरूको माग छ।
प्रशिक्षण, सेवा र श्रमको सीमा स्पष्ट नहुँदा युवा चिकित्सकहरू शारीरिक तथा मानसिक दबाबमा परेको भन्दै प्रदर्शनकारीले कार्यस्थलको अवस्था सुधार्न सम्बन्धित निकायको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। उनीहरूले आफ्ना मागलाई केवल तलब र सुविधाको विषय नभई चिकित्सकको मर्यादा, बिरामीको सुरक्षा र स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तरसँग जोडिएको मुद्दाका रूपमा उठाएका छन्।
