होर्मुजमा दुई तेल ट्यांकरमाथि आक्रमण, एक भारतीयको मृत्यु

विश्व ऊर्जा आपूर्तिको संवेदनशील मार्ग मानिने होर्मुज जलडमरूमा दुई इमिराती तेल ट्यांकरमाथि भएको मिसाइल आक्रमणमा एक भारतीय चालक दलका सदस्यको मृत्यु भएको छ। घटनामा भारतीय र युक्रेनीसहित आठ जना घाइते भएका छन्।

संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई)को रक्षा मन्त्रालयका अनुसार मंगलबार, १४ जुलाई २०२६ मा ‘मोम्बासा’ र ‘अल बहियाह’ नामका ट्यांकरलाई जलडमरूको दक्षिणी जलमार्गमा निशाना बनाइएको हो। जहाजहरू ओमानको समुद्री सीमाभित्र यात्रा गरिरहेका बेला इरानी क्रुज मिसाइल प्रहार भएको मन्त्रालयको दाबी छ।

मोम्बासामा कार्यरत एक भारतीय नागरिकको मृत्यु भएको जनाइएको छ। घाइते आठ जनामध्ये छ जना भारतीय र दुई जना युक्रेनी नागरिक हुन्। उनीहरूमध्ये चार जनाको अवस्था गम्भीर रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

आक्रमणपछि दुवै जहाजमा आगलागी हुनुका साथै भौतिक क्षति पुगेको थियो। उद्धार तथा नियन्त्रण टोलीले जहाजमा लागेको आगो नियन्त्रणमा लिइसकेको यूएईको भनाइ छ।

यूएईले घटनालाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको गम्भीर उल्लंघन र क्षेत्रीय सुरक्षा तथा स्थायित्वमाथिको खतरा भनेको छ। रक्षा मन्त्रालयले देशको सार्वभौमिकता, नागरिक, बासिन्दा र राष्ट्रिय हितको सुरक्षाका लागि आवश्यक कदम चाल्ने अधिकार सुरक्षित रहेको जनाएको छ।

मन्त्रालयका अनुसार सम्भावित थप खतराको सामना गर्न सुरक्षा संयन्त्रलाई उच्च सतर्कतामा राखिएको छ। देशको सुरक्षा र स्थिरता कमजोर बनाउने कुनै पनि प्रयासको निर्णायक प्रतिरोध गरिने चेतावनीसमेत दिइएको छ।

अमेरिकी आक्रमणपछि थप चर्कियो तनाव

ट्यांकरमाथिको आक्रमण अमेरिका र इरानबीच होर्मुज क्षेत्रको नियन्त्रणलाई लिएर तनाव बढिरहेका बेला भएको हो। अमेरिकी केन्द्रीय कमान्डले इरानविरुद्ध अर्को चरणको सैन्य कारबाही सुरु गरेको घोषणा गरेलगत्तै जलमार्गमा यो घटना भएको विवरण सार्वजनिक भएको छ।

अमेरिकी सेनाले आफ्ना आक्रमणले इरानी सैन्य क्षमतालाई कमजोर पार्ने र होर्मुज जलडमरूमा नागरिक तथा व्यावसायिक जहाजमाथि हुने आक्रमण रोक्ने उद्देश्य राखेको जनाएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि इरानमाथिको कारबाही जारी रहने बताएका छन्। उनले इरानको आक्रामक क्षमता कमजोर बनाउने र जलडमरूमा पुनः नियन्त्रण कायम गर्ने प्रयास भइरहेको दाबी गरेका छन्।

तेल बजारमा तत्काल असर

होर्मुज जलडमरू विश्वकै महत्त्वपूर्ण समुद्री ऊर्जा मार्गमध्ये एक हो। सामान्य अवस्थामा विश्वमा आपूर्ति हुने कच्चा तेल र प्राकृतिक ग्यासको झन्डै पाँचौँ हिस्सा यही मार्ग भएर ढुवानी हुने गरेको छ।

सुरक्षा अवस्था थप बिग्रिएपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य ७.८ प्रतिशतले बढेर प्रतिब्यारेल ८१.९२ अमेरिकी डलर पुगेको छ। युद्धको चरम समयमा पुगेको करिब १२० डलरको तहभन्दा यो अझै कम भए पनि लगातारको तनावले विश्वभर इन्धन र ढुवानी लागत बढाउन सक्ने चिन्ता देखिएको छ।

ओमानी समुद्री क्षेत्रमा भएको आक्रमण, चालक दलका सदस्यको मृत्यु र यूएईको प्रतिकारसम्बन्धी चेतावनीले होर्मुजमा जारी तनावलाई नयाँ तथा जोखिमपूर्ण चरणमा पुर्‍याएको छ।