इजरायल र इरानबीच केही समययता देखिएको तनाव सोमबार फेरि खुला सैन्य भिडन्ततर्फ उन्मुख भएको छ। इरानले इजरायलतर्फ मिसाइल प्रहार गरेपछि इजरायली सेनाले इरानभित्रका विभिन्न सैन्य लक्ष्यमा आक्रमण गरेको जनाएको छ। घटनापछि मध्यपूर्वमा फेरि ठूलो द्वन्द्व भड्किने चिन्ता बढेको छ।
इरानको सरकारी प्रसारक आईआरआईबीका अनुसार इस्फाहान प्रान्तको नजाफाबाद क्षेत्रमा भएको इजरायली आक्रमणबाट कुनै मानवीय क्षति भएको छैन। स्थानीय सुरक्षा अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै प्रसारकले आक्रमण भए पनि हताहती नभएको जनाएको छ।
इजरायली सेनाले भने आफ्नो सैन्य नेतृत्व प्रत्यक्ष रूपमा अभियानको निगरानीमा रहेको दाबी गरेको छ। सेना प्रमुख इयाल जमिरसहित वरिष्ठ अधिकारीहरूले परिस्थितिको निरन्तर मूल्याङ्कन गरिरहेको र आवश्यक परे थप कारबाहीका लागि तयारी अवस्थामा रहेको बताएका छन्।
तेहरान र तेल अभिभबीच आरोप–प्रत्यारोप
इजरायलले इरानले ठूलो गल्ती गरेको भन्दै कडा प्रतिक्रिया दिएको छ। उता इजरायलका राष्ट्रिय सुरक्षा मन्त्री इतामार बेन–गभिरले अझ कठोर कदम चाल्नुपर्ने अभिव्यक्ति दिएका छन्।
इरानले भने क्षेत्रीय तनाव बढाउने उद्देश्यले आफूले साउदी अरबस्थित अल–खार्ज हवाई अड्डामा कुनै हमला नगरेको स्पष्ट पारेको छ। साउदी अरबमा मिसाइल जोखिमसम्बन्धी चेतावनी जारी भएपछि विभिन्न अड्कलबाजी सुरु भएको थियो।
यमनबाट प्रहार गरिएको मिसाइल अवरोध
इजरायली सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार यमनबाट प्रहार गरिएको एउटा मिसाइल इजरायली हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले बीचमै नष्ट गरेको छ। त्यसपछि सर्वसाधारणलाई सुरक्षित आश्रयस्थलबाट बाहिर निस्कन अनुमति दिइएको बताइएको छ।
ट्रम्पको कूटनीतिक प्रयासमाथि दबाब
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पछिल्ला घटनाक्रमले इरानसँग भइरहेको वार्तालाई असर नपार्ने दाबी गरेका छन्। उनले इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुलाई थप आक्रमण नगर्न आग्रह गरेको अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले उल्लेख गरेका छन्।
वाशिङ्टन र तेहरानबीच जारी वार्ताको मुख्य उद्देश्य क्षेत्रीय तनाव कम गर्नु, आणविक कार्यक्रमसँग सम्बन्धित विवाद समाधान गर्नु तथा आर्थिक प्रतिबन्धका विषयमा सहमति खोज्नु रहेको बताइन्छ। तर लेबनान, हिज्बुल्लाह र क्षेत्रीय सुरक्षासम्बन्धी विषय अझै जटिल बनेका छन्।
तेल बजारमा तत्काल असर
सैन्य तनाव बढेसँगै अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारले तुरुन्त प्रतिक्रिया दिएको छ।
- ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य करिब ३.६ प्रतिशतले बढेर प्रति ब्यारेल ९६ डलरभन्दा माथि पुगेको छ।
- वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडियट (डब्लुटीआई) पनि ३ प्रतिशतभन्दा बढीले उकालो लागेको छ।
ऊर्जा आपूर्ति प्रभावित हुन सक्ने आशंकाले बजारमा दबाब बढेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
क्षेत्रीय सुरक्षामाथि बढ्दो प्रश्न
इजरायल–इरानबीचको पछिल्लो सैन्य आदानप्रदानले मध्यपूर्वमा स्थायित्वको सम्भावनामाथि फेरि प्रश्न उठाएको छ। कूटनीतिक प्रयास जारी रहे पनि दुवै पक्षबाट सैन्य प्रतिक्रिया जारी रहँदा क्षेत्रीय द्वन्द्व थप फैलिने जोखिम बढ्दै गएको देखिन्छ।
