फोहोरले कुरूप बन्दै धार्मिक नगरी जनकपुरधाम

हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको आस्थाको केन्द्र, माता सीताको जन्मस्थल तथा मधेश प्रदेशको राजधानी जनकपुरधाम पछिल्लो समय फोहोर व्यवस्थापनको समस्याले आक्रान्त बनेको छ। धार्मिक, सांस्कृतिक तथा पर्यटकीय दृष्टिले अन्तर्राष्ट्रिय महत्व बोकेको जनकपुरधामका प्रमुख धार्मिक स्थल, सार्वजनिक स्थान, बजार क्षेत्र, रेलवे स्टेशन तथा धार्मिक महत्वका पोखरीहरूमा बढ्दो फोहोरका कारण स्थानीयवासी, श्रद्धालु तथा पर्यटकहरू प्रभावित भएका छन्।

खोज समाचारको ‘जनतासँग मिडिया’ कार्यक्रममार्फत जनकपुरधाम निवासी सञ्जय मण्डलले शहरमा बढ्दो फोहोर व्यवस्थापन समस्याबारे गुनासो पठाएका थिए। उहाँले उपलब्ध गराएको जानकारी तथा दृश्य सामग्रीअनुसार जनकपुरधामका विभिन्न धार्मिक, पर्यटकीय तथा सार्वजनिक क्षेत्र फोहोरको समस्याबाट प्रभावित बनेका छन्।

जानकी मन्दिर परिसरमै फोहोरको थुप्रो

विश्वभरका हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको आस्थाको केन्द्र मानिने जानकी मन्दिर परिसरमा नै विभिन्न स्थानमा फोहोर थुप्रिएको देख्न सकिन्छ। दैनिक हजारौं श्रद्धालु दर्शनका लागि पुग्ने यस क्षेत्रको सरसफाइ प्रभावकारी हुन नसक्दा मन्दिर परिसरको सौन्दर्य र धार्मिक महत्वमाथि नै प्रश्न उठ्न थालेको स्थानीयहरूको भनाइ छ।

स्थानीयका अनुसार मन्दिर परिसर वरपर प्लास्टिकजन्य फोहोर, खानेकुराका प्याकेट तथा अन्य फोहोर जथाभावी फालिने गरिएको छ। धार्मिक पर्यटनको मुख्य केन्द्र मानिने स्थानमै यस्तो अवस्था देखिनु दुःखद भएको उनीहरू बताउँछन्।

जनकपुरधाम चोक र बजार क्षेत्रको अवस्था पनि उस्तै

जनकपुरधाम चोक तथा मुख्य बजार क्षेत्रको अवस्था पनि सन्तोषजनक नरहेको स्थानीयवासीहरूको गुनासो छ। सडक किनार, सार्वजनिक स्थान तथा विभिन्न चोकहरूमा फोहोर थुप्रिँदा दुर्गन्ध फैलिने गरेको उनीहरू बताउँछन्।

नियमित सरसफाइ र व्यवस्थित फोहोर व्यवस्थापनको अभावमा समस्या दिनप्रतिदिन बढ्दै गएको स्थानीयहरूको भनाइ छ।

रेलवे स्टेशनमा पनि फोहोरकै समस्या

भारत तथा नेपालका विभिन्न स्थानबाट आउने यात्रुहरूको प्रमुख प्रवेशद्वारका रूपमा रहेको जनकपुर रेलवे स्टेशन आसपासको क्षेत्र पनि फोहोरबाट प्रभावित बनेको छ।

धार्मिक नगरी जनकपुरधामको पहिलो झलक रेलवे स्टेशनबाटै देखिने भएकाले त्यहाँको अवस्था सुधार गर्नुपर्ने स्थानीयहरूको माग छ। तर स्टेशन परिसर वरपर पनि फोहोर व्यवस्थापन प्रभावकारी हुन नसकेको गुनासो गरिएको छ।

धनुष सागर र गंगा सागरको अवस्था चिन्ताजनक

जानकी मन्दिर अगाडि रहेका धार्मिक महत्वका धनुष सागर र गंगा सागर पोखरी पनि फोहोरको समस्याबाट अछुतो छैनन्।

धार्मिक विश्वासअनुसार यी पोखरीमा स्नान गरेपछि मात्र जानकी मन्दिर दर्शन गर्न जाने परम्परा छ। दैनिक सयौं तथा विशेष अवसरमा हजारौं श्रद्धालु र पर्यटकहरू यहाँ स्नान गर्न आउने गर्दछन्।

तर पोखरी वरपर र पानीमा समेत फोहोर देखिन थालेपछि स्थानीयहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। धार्मिक आस्था बोकेर आउने श्रद्धालुहरूका लागि यस्तो अवस्था उपयुक्त नभएको उनीहरूको भनाइ छ।

गुनासोको सुनुवाइ नभएपछि युवाहरूको विरोध

स्थानीयहरूका अनुसार लामो समयदेखि सम्बन्धित निकायलाई फोहोर व्यवस्थापनको समस्याबारे जानकारी गराइँदै आएको थियो। तर समस्या समाधानका लागि प्रभावकारी पहल नभएको उनीहरूको आरोप छ।

त्यसपछि स्थानीय युवाहरूले विभिन्न स्थानबाट फोहोर संकलन गरी मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय र जिल्ला प्रशासन कार्यालय धनुषा अगाडि लगेर विरोध जनाएका थिए।

युवाहरूले यसरी विरोध गर्दा सम्बन्धित निकायको ध्यान जाने र समस्या समाधानतर्फ कदम चालिने अपेक्षा गरेका थिए। तर हालसम्म उल्लेखनीय सुधार नदेखिएको उनीहरूको गुनासो छ।

प्लास्टिक खाँदा गाई बिरामी, मरेपछि थप दुर्गन्ध

फोहोर व्यवस्थापनसँग जोडिएको अर्को गम्भीर समस्या छाडा चौपायासँग सम्बन्धित रहेको स्थानीयहरूले बताएका छन्।

सडक तथा सार्वजनिक स्थानमा फालिएका प्लास्टिकजन्य फोहोर गाईवस्तुले खाने गरेका छन्। प्लास्टिक खाँदा धेरै गाई बिरामी पर्ने र कतिपय अवस्थामा मर्ने गरेको स्थानीयहरूको भनाइ छ।

मरेका चौपायाको समयमै व्यवस्थापन नहुँदा थप दुर्गन्ध फैलिने र वातावरणीय समस्या अझ बढ्ने गरेको उनीहरू बताउँछन्।

धार्मिक आस्था र जनस्वास्थ्यमा असर पर्ने चिन्ता

स्थानीयवासीहरूका अनुसार धार्मिक महत्व बोकेका धनुष सागर र गंगा सागरजस्ता पोखरीमा फोहोर बढ्दै जाँदा धार्मिक आस्था मात्र नभई जनस्वास्थ्यसमेत प्रभावित हुने जोखिम बढेको छ।

पवित्र हुने विश्वासका साथ स्नान गर्न आउने हजारौं श्रद्धालु फोहोरयुक्त वातावरणका कारण विभिन्न स्वास्थ्य समस्याको जोखिममा पर्न सक्ने उनीहरूको चिन्ता छ।

सम्बन्धित निकायसँग स्थानीयको आग्रह

स्थानीयवासीहरूले संघीय सरकार, मधेश प्रदेश सरकार, जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका तथा सम्बन्धित निकायलाई फोहोर व्यवस्थापनमा तत्काल प्रभावकारी कदम चाल्न आग्रह गरेका छन्।

उनीहरूका अनुसार धार्मिक, सांस्कृतिक तथा पर्यटकीय महत्व बोकेको जनकपुरधामको पहिचान जोगाउन सरसफाइ र फोहोर व्यवस्थापनलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाउन आवश्यक छ।

जनकपुरधामको सरसफाइ केवल सौन्दर्यको विषय मात्र नभई जनस्वास्थ्य, धार्मिक आस्था, पर्यटन प्रवर्द्धन र शहरको प्रतिष्ठासँग समेत जोडिएको विषय भएकाले सम्बन्धित निकायले यसलाई गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्ने स्थानीयहरूको माग छ।

भिडियोमा हेर्नुहोस् : जनकपुरधामको फोहोर व्यवस्थापन समस्याको वास्तविक अवस्था

खोज समाचारको ‘जनतासँग मिडिया’ कार्यक्रममार्फत प्राप्त गुनासो तथा स्थानीयवासीहरूले उपलब्ध गराएको दृश्य सामग्रीका आधारमा तयार पारिएको यस भिडियोमा जनकपुरधामका विभिन्न धार्मिक, पर्यटकीय तथा सार्वजनिक क्षेत्रमा देखिएको फोहोर व्यवस्थापन समस्याको अवस्था प्रस्तुत गरिएको छ।