भारतको शिक्षा प्रणालीमाथि उठिरहेका प्रश्नबीच शनिबार नयाँदिल्लीको जन्तरमन्तरमा भएको प्रदर्शनमा सामाजिक अभियन्ता सोनाम वाङचुक सहभागी भएका छन्। राष्ट्रियस्तरका परीक्षामा देखिएका अनियमितता र प्रश्नपत्र चुहावट प्रकरणलाई लिएर युवा केन्द्रित कक्रोच जनता पार्टी (सीजेपी) ले शिक्षा मन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानको राजीनामा माग गर्दै विरोध कार्यक्रम आयोजना गरेको हो।
हातमा गुलाफको फूल बोकेर प्रदर्शनस्थल पुगेका वाङचुकले शिक्षा क्षेत्रसँग सम्बन्धित समस्या केवल परीक्षा व्यवस्थापनको विषय मात्रै नभई देशको भविष्यसँग जोडिएको प्रश्न भएको बताएका छन्। उनले लामो समयदेखि दुर्गम क्षेत्रका सरकारी विद्यालयको सुधारका लागि काम गर्दै आएको उल्लेख गर्दै शिक्षा प्रणालीप्रति बढ्दो अविश्वास चिन्ताजनक भएको धारणा राखेका छन्।
हाल भारत सरकार र शिक्षा मन्त्रालयमाथि एनईईटी–यूजी २०२६ प्रश्नपत्र चुहावट प्रकरण र कक्षा १२ को मूल्यांकन तथा पुनर्मूल्यांकनमा प्रयोग गरिएको अनलाइन मूल्यांकन प्रणाली सम्बन्धी विवादका कारण दबाब बढिरहेको छ। यही विषयलाई केन्द्रमा राखेर प्रदर्शनकारीहरूले सरकारसँग जवाफदेहिताको माग गरेका छन्।
प्रदर्शनको नेतृत्व सीजेपीका संस्थापक अभिजित दिपकेले गरेका थिए। उनी भारतीय संविधानका निर्माता भीमराव अम्बेडकरको जीवनी बोकेर प्रदर्शनस्थल पुगेका थिए। सहभागीहरूलाई राष्ट्रिय झण्डा र पुस्तक बोकेर शान्तिपूर्ण रूपमा विरोध जनाउन तथा सुरक्षाकर्मीलाई सद्भावको प्रतीकस्वरूप फूल दिन उनले आग्रह गरेका थिए।
वाङचुकको उपस्थितिपछि प्रदर्शनस्थलमा सहभागी युवा तथा विद्यार्थीहरूको उत्साह थप बढेको देखिएको थियो। केही प्रदर्शनकारीहरूले वाङचुकलाई शिक्षा मन्त्रालयको नेतृत्वमा ल्याउनुपर्ने भन्दै नारासमेत लगाएका थिए।
व्यंग्यबाट आन्दोलनसम्म
कक्रोच जनता पार्टीको सुरुवात केही साताअघि सामाजिक सञ्जालमा व्यंग्यात्मक अभियानका रूपमा भएको थियो। तर छोटो समयमै यसले युवामाझ उल्लेख्य समर्थन जुटाएको छ। संगठनले आफूलाई “युवाका लागि, युवाद्वारा” बनेको राजनीतिक अभियानका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको छ।
सामाजिक सञ्जालमा तीव्र रूपमा फैलिएको यस अभियानले हाल लाखौं समर्थक जोडेको दाबी गरेको छ। संगठनले आफ्नो सार्वजनिक पहुँच विस्तार गर्न विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तिहरूलाई प्रवक्ताका रूपमा पनि अगाडि सारेको जनाएको छ।
को हुन् अभिजित दिपके?
महाराष्ट्रका ३० वर्षीय अभिजित दिपके पत्रकारिता अध्ययनपछि उच्च शिक्षाका लागि अमेरिका गएका थिए। उनले बोस्टन विश्वविद्यालयबाट सार्वजनिक सम्बन्ध विषयमा स्नातकोत्तर अध्ययन पूरा गरेका छन्। यसअघि उनी आम आदमी पार्टीसँग पनि आबद्ध रहेर सामाजिक सञ्जाल र निर्वाचन अभियानका क्षेत्रमा काम गरिसकेका छन्।
शिक्षा प्रणालीमाथि उठेका प्रश्न, युवाको असन्तुष्टि र सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलिएको अभियानका कारण जन्तरमन्तरको यो प्रदर्शन अहिले भारतको शिक्षा बहससँग जोडिएको नयाँ राजनीतिक तथा सामाजिक घटनाक्रमका रूपमा हेरिएको छ।
